Key takeaways
- Nieuwe, op GPS gebaseerde landingsrichtlijnen hebben geleid tot geconcentreerde vliegroutes, waardoor de geluidsoverlast voor de inwoners van Brussel sterk is toegenomen.
- Door gerechtelijke uitspraken zijn de huidige luchtverkeersinstructies nu onwettig, wat leidt tot een toenemend aantal rechtszaken.
- Politieke impasse verhindert geluidsbeperking, aangezien federale ministers wijzigingen in vliegroutes blokkeren.
Een oplossing voor het toenemende vliegtuiglawaai boven Brussel blijft ongrijpbaar nu de deadline van 1 oktober nadert. Minister van Mobiliteit Jean-Luc Crucke (Les Engagés) heeft een strategie ontwikkeld om de overlast te verminderen, maar hij stuit op hevig verzet van zijn federale collega’s.
Oorzaak geluidstoename
De spanning komt voort uit een sterke toename van het aantal vluchten boven gebieden als Laken, Molenbeek en Koekelberg. Die verschuiving vond ongeveer een jaar geleden plaats, toen een bredere vliegroute werd vervangen door een zeer geconcentreerde route.
De verandering werd ingegeven door nieuwe Europese RNP-veiligheidsrichtlijnen (Required Navigation Performance), die GPS-gestuurde landingen bij slecht weer toestaan. In combinatie met een strikte interpretatie van de windnormen uit 2013 door luchtverkeersleider Skeyes heeft dit geleid tot een onophoudelijke stroom van geluidsoverlast voor bewoners die voorheen hier nauwelijks last van hadden.
Toenemende juridische druk
De juridische druk op de regering neemt toe. Na een rechterlijke uitspraak in december 2023 ten gunste van bewoners aan de oostelijke rand van de stad worden de huidige instructies aan Skeyes niet langer als wettig beschouwd.
Als reactie hierop hebben de Brusselse regering en acht lokale gemeenten juridische stappen ondernomen of vorderingen ingediend om de geluidsoverlast een halt toe te roepen.
Voorgestelde oplossingen
De door minister Crucke voorgestelde oplossing richt zich op een rechtvaardigere verdeling van de vluchten. Hij stelt voor om vaker terug te keren naar de voorkeursbanen (25L en 25R) en de winddrempels te verhogen, zodat baan 07 bij oostelijke rugwind niet zo snel wordt gebruikt. Ter ondersteuning hiervan stelde een studie van CGX drie alternatieven voor:
- 1. Een gebogen route die lijkt op het oude VOR 07-traject, waardoor minder mensen worden getroffen.
- 2. Het verhogen van de vlieghoogte van de huidige RNP 07L-route, hoewel dit voor sommigen juist meer geluidsoverlast kan veroorzaken.
- 3. Een “visuele” vliegprocedure die in bergachtige gebieden wordt gebruikt en die de geluidsniveaus aanzienlijk zou kunnen verlagen.
Scepticisme bij belanghebbenden in de luchtvaart
Ondanks die opties blijven Skeyes en diverse luchtvaartmaatschappijen sceptisch, waarbij zij bezorgdheid uiten over de vluchtcapaciteit en de naleving van Europese veiligheidsvoorschriften.
Er wordt ook gesuggereerd dat Skeyes de voorkeur geeft aan de huidige geconcentreerde routes, simpelweg omdat die voor verkeersleiders gemakkelijker te beheren zijn en een hoger verkeersvolume mogelijk maken. Dat schrijft BRUZZ.
Politieke impasse op federaal niveau
Het belangrijkste obstakel is echter van politieke aard. Vlaamse partijen binnen de federale regering, met name de N-VA en de cd&v, verzetten zich tegen elke verandering die de vliegroutes naar de noordelijke buitenwijken van de stad zou verleggen.
Bovendien aarzelt minister Frank Vandenbroucke (Vooruit) om het verkeer boven zijn eigen kiesdistrict in Vlaams-Brabant te laten toenemen, wat een paradox oplevert aangezien zijn partijgenoot, Ans Persoons, de strijd tegen geluidsoverlast in Brussel aanvoert.
Het risico van eenzijdige maatregelen
Crucke’s pogingen om zijn plannen aan de federale kern voor te leggen, zijn herhaaldelijk afgewezen. Hoewel hij de wettelijke bevoegdheid heeft om de geluidsnormen zelfstandig te wijzigen, zou dit waarschijnlijk leiden tot een rechtszaak door belangenverstrengeling door de Vlaamse regering. Een dergelijke stap zou zijn functioneren binnen het federale bestuur in feite lamleggen, waardoor de minister weinig onderhandelingsruimte overhoudt, tenzij zijn partij, Les Engagés, bereid is om tijdens de begrotingsonderhandelingen aanzienlijke concessies te doen.