In het kort
- Dankzij moderne CT-scans is vastgesteld dat een 45 miljoen jaar oude schedel tot een nieuw krokodillengeslacht behoort.
- Onderzoekers hebben het exemplaar Herugavialis cairensisgenoemd, naar de god Heru.
- Klimaatveranderingen en terugtrekkende zeeën zorgden ervoor dat deze diverse groep in de regio uitstierf.
Een eeuw na de eerste ontdekking biedt een prehistorische schedel nieuwe inzichten in de evolutionaire afstamming van krokodillen en het oude ecosysteem van de Middellandse Zee. Met behulp van moderne CT-scantechnologie heeft een internationaal team van experts uit Duitsland, Zweden, het Verenigd Koninkrijk en Egypte een 45 miljoen jaar oud exemplaar ingedeeld als een tot nu toe onbekend geslacht.
Verband met de Sfinx
Het fossiel werd opgegraven uit de Mokattam-formatie, dezelfde kalksteenbron die werd gebruikt om de Grote Sfinx te maken. Een opvallend toeval is dat het puntje van de snuit van de schedel ontbreekt, net zoals de neus van het beroemde monument ontbreekt. Dit gemeenschappelijke kenmerk inspireerde de onderzoekers om de soort Herugavialis cairensiste noemen, als eerbetoon aan de god Heru.
Eeuw aan classificatie op zijn kop
Het exemplaar, dat in 1927 oorspronkelijk was ingedeeld als Tomistoma cairense– waardoor het in verband werd gebracht met de moderne valse gavial – is opnieuw beoordeeld. Nieuwe analyses brachten unieke anatomische kenmerken aan het licht, zoals uitpuilende oogkassen, waardoor wetenschappers het dier in een eigen, afzonderlijk geslacht hebben ondergebracht. Daarmee hebben ze een classificatie op zijn kop gezet die al bijna honderd jaar als vaststaand werd beschouwd.
Verloren wereld van krokodillen
In de tijd dat dit wezen leefde, bestond een groot deel van het gebied uit ondiep water, waar Herugavialiszijn leefomgeving deelde met andere krokodillen met een lange snuit. Hoewel er tegenwoordig alleen nog de valse gavial en de Indische gavial over zijn, wijzen de fossielen erop dat deze groep ooit wereldwijd floreerde en uit meer dan 40 verschillende soorten bestond.
Klimaatveranderingen en uitsterven
Deskundigen denken dat schommelingen in de wereldwijde temperaturen en een dalende zeespiegel de beschikbare leefgebieden in het Middellandse Zeegebied hebben verkleind, hoewel latere opwarmingsperiodes mogelijk kortstondig een heropleving van de diversiteit hebben gestimuleerd. Het onderzoeksteam hoopt dat verdere fossiele vondsten meer duidelijkheid zullen geven over de migratiepatronen van deze oeroude reptielen en de redenen achter hun uiteindelijke regionale uitsterven.